Archiwum dla Lipiec, 2009

5Wielka Ciemna Plama – nie tylko Jowisz może pochwalić się solidnym huraganem. Nie tylko Jowisz posiada swój sztandarowy antycyklon, widoczny z oddali. Swoją wersję ma też Neptun. Odkryty został przez sondę Voyager 2 w 1989 roku. Istnieje on na półkuli południowej. Analizując jej wielkość i rozmiary oraz proporcje przypomina Wielką Czerwoną Plamę. Jego wymiary w zależności od szacunków to 13000 km na 6600 km bądź 8100 km na 4100 km. Neptunowy antycyklon obraca się ruchem przeciwnym do wskazówek zegara. Wiatry wiejące wokół niego osiągają prędkość 2400 km/h, co stanowi rekord w naszym Układzie Słonecznym. Wznosi się nieznacznie ponad poziom sąsiednich chmur i znacznie mniejszych okolicznych wirów. Na krawędziach Wielkiej Ciemnej Plamy pojawiają się cirrusy koloru białego a sama plama ma ciemnoniebieską barwę. Wspomniane wyżej cirrusy, powstałe ze zmrożonego, krystalicznego metanu, przyczepiają się do antycyklonu. Jego pełny obrót trwa 18,3 godziny. W ostatnich latach na północnej półkuli zaczął się pojawiać podobny twór, któremu nadano już nazwę Północnej Wielkiej Ciemnej Plamy.

Pierścienie Neptuna – niezbyt widoczne, lecz z perspektywą na przyszłość. Praktycznie całą wiedzę o pierścieniach dostarczyła sonda Voyager 2 w 1989 roku. W odróżnieniu od pierścieni pozostałych planet, cztery grupy pierścieni Neptuna nie są kompletne, bo nie tworzą zamkniętych okręgów ale koliste łuki. Tylko siedem grup pierścieni jest kompletna. Winę za to ponosi grawitacyjne oddziaływanie niektórych księżyców, takich jak Galatea. Całkowita ich grubość, wliczając w to przerwy między nimi wynosi ok. 21000 km. Pierścienie łukowe mają nadane nazwy – Wolność, Równość i Braterstwo. Pozostałe zaś mają nazwy od nazwisk astronomów. Zbudowane są z mikroskopijnego pyłu o ciemnej barwie. W oparciu o obliczenia, niektórzy naukowcy są przekonani, że za kilkadziesiąt milionów lat największy księżyc – Tryton, przekroczy tzw. granicę Roche’a (tzn. linia, poza którą satelita danej planety nie może okrążać planety macierzystej i ulega rozerwaniu przez jej siły pływowe) rozpadnie się na drobiny. Wówczas miałby powstać wielki pierścień wokół planety, przypominający obiekty wokół Saturna.

Księżyce Neptuna – mnogość światów Neptuna. Do dzisiaj odkryto 13 naturalnych satelitów tej planety. Wśród nich, jeden jest sferycznym ciałem, który ma średnicę 2705 km. Natomiast większość z nich ma od  kilkudziesięciu do kilkuset kilometrów średnicy i nieregularny kształt, niczym wielkie asteroidy przechwycone przez pole grawitacyjne Neptuna. Owy największy księżyc – Tryton – odkryto razem z macierzystą planetą w 1846 roku. Jest on obiektem przechwyconym przez pole grawitacyjne Neptuna z Pasa Kuipera, ponieważ porusza się ruchem wstecznym względem planety macierzystej. Drugi księżyc Nereida odkryto w 1949 roku i jest on już o wiele mniejszy, bo ma 340 km średnicy. Dopiero przelot Voyagera 2 w 1989 przyniósł lawinowe odkrycia następnych księżyców. Wszystkie one posiadały nieregularne kształty i były za małe, by można było je dostrzec wyraźnie z Ziemi. Następne kilka księżyców odnaleziono na początku XXI wieku. Niektóre z nich – Neso i Psamathe powstały prawdopodobnie po rozpadzie jednego księżyca. Sugeruje to bliskość ich orbit wokół planety macierzystej.

10Wenus jest dziś najgorętszą planetą Układu Słonecznego. Nie jest przyjazna dla istnienia życia. Jest jedyną planetą, na której do skrajnego rozmiaru rozwinął się efekt cieplarniany – zjawisko, które na Ziemi zaczyna rozwijać się w znacznie łagodniejszy sposób. Istnieją dwie teorie mówiące o pojawieniu się na Wenus efektu cieplarnianego. Według pierwszej teorii na planecie nie było nigdy oceanów, które wchłaniałyby dwutlenek węgla. Druga zaś wyjaśnia, że oceany istniały, lecz z czasem wyparowały i z ich części powstała para wodna. Oba wymienione wyżej gazy cieplarniane są głównymi winowajcami efektu cieplarnianego. Dwutlenek węgla do dziś dominuje w atmosferze Wenus. Pary wodnej jest śladowa ilość. Jego chmury nie przepuszczają w kosmos ciepła i zostaje ono na planecie, utrzymując średnią temperaturę 460 oC. Wśród niektórych ziemskich naukowców istnieją pomysły upodobnienia Wenus do Ziemi (terraforming). Ale nastręczałoby to dużo trudności. Warunki są zbyt ekstremalne, by rośliny przetrwały początek terraformingu i zaczęły wchłaniać dwutlenek węgla i zwracać tlen.

Obserwacja Wenus – widoczność Wenus z powierzchni Ziemi dla miłośnika astronomii. Jasność Wenus oscyluje wokół wartości od –3.8 do –4.6 magnitudo. Planeta z uwagi na rozmiar i odległość od Ziemi jest jaśniejsza niż gwiazdy (za wyjątkiem Słońca oczywiście), co czyni ją bardzo dobrze widoczną na niebie. Z Wenus związane jest zjawisko przejścia na tle tarczy Słońca, gdy planeta ta znajduje się pomiędzy naszą gwiazdą a Ziemią. Wówczas Wenus widać jako małą, czarną plamkę. Samo zjawisko trwa od 5 do 8 godzin. Ostatnim razem zjawisko to zwane tranzytem miało miejsce 8 czerwca 2004 roku. Na kolejne przyjdzie poczekać do 6 czerwca 2012 roku. Przejścia występują parami (dwa na 8 lat), zaś same pary następują co około 120-125 lat. Nie są one widoczne jednorazowo z całej planety, ale np. z określonych kontynentów. By móc obserwować tranzyt trzeba powziąć środki ostrożności takie, jak przy obserwacji zaćmienia Słońca. A same zjawisko dzieli się na kilka faz. Pierwszą jest zetknięcie się tarcz obu ciał niebieskich. W następnej, gdy cała tarcza planety znajdzie się na tle tarczy Słońca, zaczyna się przejście Wenus na tle tarczy Słońca. Wenus przechodzi na przeciwległą stronę i tarcza planety opuszcza tarczę Słońca.

02 lip, 2009

Powstanie ziemi

1Wiek Ziemi ocenia się na 4,6 mld lat. Była ona jedną z planet, która powstawała wówczas wraz z całym Układem Słonecznym. Budulcem była wielka chmura gazu, pyłu i skał, która wirowała wokół jednocześnie powstającego Słońca. Materia ta zaczęła się zapadać z czasem i większość niej skupiła się wewnątrz tej chmury, tworząc swoisty dysk. Mająca w tym udział grawitacja sprawiała, że atomy wodoru i helu zaczęły się łączyć, tworząc Słońce. Wirowanie okolicznej materii sprawiało, że pył, skały wpadały na siebie, tworząc coraz większe obiekty. Przy pomocy gazów z dysku, obiekty te mogły się zlepiać ze sobą, dając początek tworom, mającym rozmiar pomiędzy rozmiarami Księżyca i Marsa. Wzajemna ich grawitacja oraz obecność Jowisza, obiekty te stopniowo zderzały się ze sobą. Trwało to ok. 100 lat, po czym Ziemia zaczęła rozmiarami przypominać znaną nam dziś planetę. Niedługo potem w młodą Ziemię trafiła planetoida Thea, co dało początek naszemu satelicie – Księżycowi. Wówczas część materiału Ziemi została oderwana i uformowała z czasem satelitę.


Ciała niebieskie

O serwisie

Nasz serwis to bogate źródło wiedzy na temat wszechświata, a przede wszystkim Układu Słonecznego w którym mieszkamy. Poruszamy tutaj informacje na temat planet Układu Słonecznego oraz innych ciał niebieskich np. gwiazd, księżyców itd. Znajdziesz tu dużo ciekawych informacji, a nie tylko książkową, nudną wiedzę. Przybliżymy Ci budowę, zasady współdziałania, istnienia oraz życia w Układzie Słonecznym w przyjazny i szybki sposób - zapraszamy do wnikliwej lektury naszego serwisu WWW.

Poruszane kwestie

Poruszamy następujące kwestie: charakterystyka ogólna planet i ciał niebieskich, ich historia oraz historia badań, wnętrze planety oraz sfery jakie ją otaczają (np. atmosfera), planeta jako symbolika oraz jej znaczenie w kulturze starożytnej, średniowiecznej oraz obecnej, a także widoczność planety z Ziemi.

Reklama