16 gru, 2009
Księżyc – atmosfera, zaćmienia
Garść podstawowych informacji o Księżycu. Księżyc jest jedynym naturalnym satelitą naszej Planety, prócz niego wokół orbity na bliższych dystansach krąży tysiące sztucznych satelitów. Od Ziemi dzieli go 384403 kilometry. Orbita jest nieco rozciągnięta, co sprawia, że księżyc może zbliżać się do Ziemi na 363104 km i oddalać na 405696 km. Dzień na naszym satelicie trwa 27 dni 7 godzin 43 minut 11,5 sekund ziemskich. Księżycowy rok trwa tyle samo. Ten księżyc ma 3476,2 km średnicy, przez co jest większy od Plutona. Nachylenie równika względem płaszczyzny orbity waha się pomiędzy 3,60 a 6,69 stopniami. Powierzchnia księżyca wynosi 3,793×107 km kwadratowych. Objętość ma wartość 2,197×1010 km sześciennych. Masa zaś sięga 7,347 673×1022 kg. Prędkość przemieszczania się po orbicie wynosi 1,022 km na sekundę. Księżyc może też nieco zwalniać – do 0,968 km na sekundę lub oraz przyspieszać – do 1,082 km na sekundę. Prędkość niezbędna do opuszczenia przed dany obiekt księżyca (prędkość ucieczki) wynosi 2,38 km na sekundę. Temperatury wahają się od –190 oC do +140 oC.
Atmosfera Księżyca. Co nieco o tym fakcie i wynikłych z niego warunkach na Księżycu. Nasz jedyny naturalny satelita nie posiada praktycznie atmosfery. Jedynie jest to bardzo cienka warstwa, której całkowita masa wynosi tylko 1000 kilogramów. Satelita ma zbyt słabe pole grawitacyjne, by był w stanie utrzymać gęstszą atmosferę. Ciśnienie atmosfery księżyca wynosi 3×10-13 kilopaskali. Składa się ona z takich pierwiastków jak hel (25%), neon (25%), wodór (23%) oraz argon (20%). Ponadto występują śladowe ilości innych pierwiastków, takich jak metan, sód lub potas. Najnowsze badania pozwoliły wykryć także śladowe ilości izotopów polonu, radonu, argonu oraz atomy helu, tlenu, metanu, azotu oraz tlenku węgla. Źródłem atmosfery jest uwalnianie się pierwiastków zawartych pierwotnie w skorupie i płaszczu Księżyca i przemienianie się w postać gazową. A skutek taki wywołuje także uderzanie o powierzchnie promieniowania słonecznego i jonów wiatru słonecznego oraz bombardowania drobnymi meteorytami. Część z tych gazów może ulatywać też w przestrzeń kosmiczną lub ponownie być wchłonięta w grunt. Szczątkowość atmosfery sprawia, że Księżyc według naukowców byłby dobrym miejscem do umieszczenia w przyszłości teleskopów.
Zaćmienia. Zjawisko, którego występowanie nie jest przypisane wyłącznie Słońcu. Zaćmienie Księżyca pojawia się, gdy Słońce, Ziemia i Księżyc znajdą się w jednej linii. By mogło zaistnieć, Księżyc musi wejść w stożek cienia Ziemi. Występują w dwóch postaciach – częściowe i całkowite. Różnią się one tym, że przez stożek cienia Ziemi księżyc może przejść w całości lub częściowo. Gdy przejdzie w całości, jest niewidoczny i wówczas pojawia się całkowite zaćmienie. Jeżeli zakryta ciemnościami jest tylko część, to wówczas zachodzi częściowe zaćmienie. Tym samym w ciągu roku występują średnio 3 zaćmienia, choć może też nie być ich w tym samym czasie wcale. Czas trwania jest zróżnicowany. Rekordowe trwało 100 sekund. Ostatnie zaćmienie, które można było dostrzec w Polsce, miało miejsce 6 sierpnia 2009 roku. Obliczono, że między 1207 r. p.n.e. a 2162 r. n.e. pojawić ma się łącznie 5200 zaćmień różnej postaci. Wniosek – na 2 zaćmienia Księżyca przypadają 3 zaćmienia Słońca, liczone w skali jednego roku. Widoczność zaćmienia Księżyca warunkowana jest tym, by znajdował się nad horyzontem.
