Artykuły oznaczone tagiem kultura

Status prawny – księżyc a litera prawa i rzeczywistość. Obecnie obowiązujący Traktat O Przestrzeni Kosmicznej mówi, że powierzchnia Księżyca ma taki sam status prawny jak wody międzynarodowe na Ziemi. Nie jest więc niczyją własnością, czy to w całości, czy fragmentarycznie. Zabronione jest montowanie instalacji militarnych i zakładanie baz wojskowych. Jak na razie żadne państwo nie złamało postanowień tej umowy międzynarodowej. Następną umowa międzynarodowa, znana jako Traktat Księżycowy regulujący kwestie eksploatacji surowców naturalnych satelity. Jednak nie ma on większego wpływu, bo nie ratyfikowały go państwa badające Księżyc. Mimo istnienia traktatów pewien amerykański przedsiębiorca, Dennis Hope założył w 1980 roku tzn. Ambasadę Księżycową. Za jej pośrednictwem sprzedaje on działki na Księżycu w cenie 15 dolarów za parcel. Jak na razie zbył 2 miliony parcel z ponad 3 milionów, które Hope wyodrębnił. Akt własności takiej działki jednak żadnej mocy prawnej nie ma i traktowany jest bardziej jako oryginalny prezent niż coś dającego się wykorzystać na poważnie.

8Księżyc w kulturze – wpływ Księżyca na kulturę poprzez obecność w kulturze powszechnej. Z uwagi na najbliższe usytuowanie tego ciała niebieskiego spośród obiektów w Układzie Słonecznym, nie da się ukryć że satelita wywarł na kulturę Ziemi przemożny wpływ. Pojawiał się w każdej dziedzinie sztuki i w każdych nurtach, nawet takich, które nigdy nie miały do czynienia z wątkami ciał niebieskich i nie były związane ze S-F. Przykładem tego owego nurtu jest muzyka metalowa, gdzie fińska grupa „Nightwish” wydała utwór „Moondance”. Także inni wykonawcy, jak „Immortal”, „Mayhem” czy „Rage” nie powstydzili się nawiązać do Księżyca. Prócz tego naturalny satelita Ziemi bywał natchnieniem dla klasyków muzyki poważnej, takich jak Ludwig van Beethoven, Antonin Dvorak, Franz Schubert czy Claude Debussy. W literaturze pojawił się najwcześniej, bo już w 1546 roku John Heywood nadmieniał o nim w „Proverbes”. Z pozostałych znanych pisarzy o Księżycu choć w paru zdaniach wspomnieli J. R R. Tolkien, C. W. Lewis, Daniel Defoe albo Cyrano de Bergerac. Poruszano w nich rozmaite wątki, jak kolonizacja Księżyca.

09 gru, 2009

Symbolika Merkureg

10Symbolika Merkurego. Postacie, z którymi utożsamiano Merkurego w różnych okresach i miejscach świata. Jakoby, że planeta była znana już w starożytności, sprawiało to, że wielu kulturom utożsamiała się z konkretnymi postaciami z ich mitów. Najwcześniej stało się to, gdy Babilończycy nazwali ją Nabu – od imienia boga mądrości i pisarzy. Późniejsza, grecka nazwa Apollo i Hermes dotyczyła różnych pór dnia i nawiązywała do dwóch różnych bóstw. Pierwotnie myśleli, że to są dwa rózne obiekty, ale w IV wieku p.n.e. zweryfikowali swój pogląd. Obecna nazwa Merkury pochodzi od Rzymian, którzy widzieli w nim boga będącego odpowiednikiem greckiego Hermesa. A był to boski posłaniec w obu mitologiach. Hindusi widzieli w niej Budhę – boga handlarzy i środy. Także Germanom planeta nie była obca – personifikowano ją z Odynem, jednym z głównych bóstw nordyckich. Od jego imienia z czasem pojawiła się angielska nazwa jednego z dni w tygodniu, środy. Nie tylko bóstwa doczekały się utożsamiania z tą planetą. Dla Majów oznaczała ona cztery sowy, będące posłańcami z zaświatów. Chińczykom kojarzyła się z żywiołem Wody i kierunkiem północnym, wedle filozofii Wu Xing.

Merkury w kulturze – wpływ Merkurego na kulturę poprzez obecność w kulturze powszechnej. Udział w obecności w kulturze miała przede wszystkim fantastyka naukowa (S-F). Merkury w jej świetle kojarzył się z miejscem narażonym na działania ekstremalnych sił. Tak więc naczelnym motywem było silne promieniowanie słoneczne wywołane bliskością planety oraz promieniowanie kosmiczne (na planecie jest szczątkowa i przepuszczająca wszystko atmosfera). W dziedzinie S-F myślano, że planeta jest skierowana w stronę Słońca cały czas tą samą stroną, tak jak Księżyc wobec Ziemi. Tak właśnie widział planetę w swojej twórczości Isaac Asimow. Wydał on trzy nowele takie jak “Runaround” (1952), “The Dying Night” (1956) i “Lucky Starr and The Big Sun of Mercury” (1956). O ciemnej stronie planety można było przeczytać w “Wyspach Na Niebie” z 1952 roku autorstwa Arthura C. Clarke’a. Inne jego dzieło – ”Spotkanie Z Ramą” opowiadało o zamiarze zniszczenia tytułowego statku obcej cywilizacji przez rząd Merkurego. C. S Lewis w „Ta Ohydna Siła” przedstawił planetę jako miejsce narodzin języka we wszechświecie. Prócz ekstremalnych warunków w jednym z utworów była mowa o cywilizacji z autorytarnymi rządami na planecie.

7Obca cywilizacja – planeta rzekomo zamieszkiwana przez Marsjan. Wielu ludzi uważało, że Mars może być zamieszkiwany przez przedstawicieli cywilizacji pozaziemskich. Już w amerykańskim słuchowisku z 1938 autorstwa Wellsa pojawiły się zmyślone przez autorów teksty, że Ziemia została zaatakowana przez Marsjan. Rzekomi Marsjanie byli też bohaterami wielu filmów z lat 50 i 60 XX wieku. Kino ostatnich lat skupiało swoją uwagę na bazach zakładanych na Marsie przez ludzi. W swojej pisarskiej twórczości do Marsa odwoływali się Arthur C. Clarke, Kim Stanley Robinson lub Ben Nova. Z rodzimych pisarzy jego tematykę podejmowali Stanisław Lem oraz Rafał Kosik. Nieco wcześniej Schiaparelli sugerował przy pomocy swoich szkiców Marsa, że na jego powierzchni istnieją kanały skonstruowane przez inteligentne istoty. Z czasem okazały się one korytami dawnych rzek. Dziś wiadomo, że życie na planecie nie istnieje. Jedynie w przeszłości istniały proste w budowie organizmy, które pojawiły się na Marsie, gdy panowały na nim inne warunki. Niektórzy uważają, że jakieś niezaawansowane organizmy mogły przetrwać w ukryciu.

Mars w kulturze – wpływ Marsa na kulturę poprzez obecność w kulturze powszechnej. Mars jest najczęściej występującą w kulturze obcą planetą. Pojawiała się często w książkach, filmach czy nawet grach komputerowych o tematyce S-F. W tym ostatnim przypadku akcja całe serii gier strzelanek z cyklu „Doom” miała na miejscu w ziemskiej stacji badawczej właśnie na Marsie. Również „Red Faction” rozgrywała się na Czerwonej Planecie. W kinematografii Mars obecny jest od lat 50 XX wieku. Wówczas to nawiązano do niego w „Wojnie Światów”. Najnowsze filmy mówiły o misjach Ziemian na Marsa, mających wyjaśniać pewne zagadki planety. Wśród nich były „Misja Na Marsa” albo „Czerwona Planeta ” – oba filmy z 2000 roku. W filmie „Pamięć Absolutna” z 1990 wystąpił nawet jeden z najsłynniejszych aktorów kina akcji – Arnold Schwarzenegger. W sztuce filmowej pojawiła się też komedia obrazująca inwazję cywilizacji marsjańskiej na Ziemię – „Marsjanie Atakują!” z 1996 roku. Najbardziej znane jest słuchowisko radiowe z 1938 roku autorstwa H. G. Wellsa, gdy obwieszczał rzekomą agresję cywilizacji z Marsa na USA.W literaturze tematyką Marsa zajmowali się Kim Stanley Robinson, tworząc 3 powieści. Inny pisarz Ben Nova również wydał trylogię – „Mars”, „Powrót Na Marsa” i „Życie Na Marsie”.

8Ostatnią znaną w starożytności planetą jest właśnie Saturn. Zatem także i on posłużył do przyporządkowywania do określonych bóstw w wielu mitologiach. Bogu Ninurcie, przypisano planetę przez starożytnych Babilończyków. Jego rolą było patronowanie wojnie, rolnictwu i burzy. Grecy utożsamiali planetę z Kronosem. Według ich wierzeń był on najmłodszym Tytanem i ojcem jednych z najważniejszych bóstw późniejszego panteonu bogów helleńskich – Zeusa, Demeter, Hestii, Hery, Hadesa i Posejdona.

Obecna nazwa pochodzi jednak od rzymskiego boga Saturna. Pełnił on rolę boga rolnictwa i zasiewów i ma genezę jeszcze z czasów staroitalskich. Hinduiści z kolei traktowali planetę jako boga Śani. Był on jednym z tzw. dziewięciu Nawagraha, czyli bóstw przypisanych planetom. Śani odpowiedzialny był przede wszystkim za zsyłanie niepowodzeń. By tego uniknąć Hinduiści sądzili, że wymagało to przebłagania go o darowanie niepowodzeń. Saturn był ostatnią planetą, którą mogli dostrzec i zarazem znać, by mogła stanowić źródło inspiracji dla mitów.

Saturn w kulturze – wpływ Saturna na kulturę poprzez obecność w kulturze powszechnej. Także Saturn miał okazje zaistnieć w fantastyce naukowej. Pierwszy raz, bo aż w 1752 roku nawiązał do niego Wolter w Micromegas (tak, jak doczekała się tego planeta Jowisz). Według jego dzieła na planecie rozkwitała inteligentna cywilizacja, mająca nawet swoją saturniańską akademię. Ponad 100 lat później o Saturnie wspomniał sławny Julius Verne w „Hektor Servadac, podróż wśród gwiazd i planet Układu Słonecznego”. Przedstawił tam m.in. wizję planety i jej sąsiedztwa pokrywające się nieco z aktualnym stanem wiedzy za wyjątkiem samej powierzchni planety. W utworze miała to być skalista, trwała powierzchnia zamiast chmur gazowych. Była również pozbawiona życia. Umierającym, ciemnym i wilgotnym światem, Saturn był za to w „A Journey in Other Worlds” autorstwa John Jacob Astor IV. Zamieszkiwały go ogromny stwory-duchy, które posiadły zdolność telepatii. Często do tematyki Saturna wracano w XX i XXI wieku. Czynili to chociażby H. P. Lovecraft w „Wielkich Przedwiecznych” w latach 20. Ben Nova, znany z nawiązywania do innych planet, uczynił to, wydając serię „Grand Tour”.

10Obserwacja Saturna – widoczność Saturna z powierzchni Ziemi dla miłośnika astronomii. Saturn jest najdalej położoną planetą, spośród tych, które można w łatwy sposób dostrzec na nocnym niebie. Prezentuje się jako drobny jaskrawy, żółtawy punkt. Widzialna jasność waha się pomiędzy -0,6 a 0,9 magnitudo. Najlepiej widać planetę i jej pierścienie, gdy znajduje się blisko opozycji z Ziemią w samej opozycji. Przytrafia się to zazwyczaj co 378 dni. Już sprzęt dający 40-krotne powiększenie pozwala dostrzec planetę w wyżej nadmienionej postaci. Amatorski teleskop o średnicy 10 centymetrów, powiększający 100-krotnie oraz bardzo dobra pogoda umożliwiają dostrzeżenie także przerwy Cassiniego w pierścieniach. Ponadto na powierzchni samej planety widać pasma chmur w atmosferze.

Przy osprzęcie o większej średnicy rzędu 30 centymetrów widać oczywiście więcej detali na Saturnie.Na półkuli północnej czyli także w Polsce jest widoczny na nocnym niebie. Zdarzyć się może nieraz, że ułożenie planety sprawi iż pierścienie ją w znacznej mierze przysłonią. Jeśli chodzi o księżyce, im większy teleskop, tym więcej ich można dostrzec.

7Wpływ Urana na kulturę poprzez obecność w kulturze powszechnej. Uran pojawił się w fantastyce naukowej, głównie w literaturze i w kilku produkcjach filmowo-telewizyjnych. W filmie „Doktor Who” z 1963  roku na planecie znaleziono tajemniczy minerał Taranium. W dwóch odcinkach serialu z 1962 roku „Gwiezdny Patrol” odniesiono się do planety. W tym samym czasie powstał film „Podróż Na Siódmą Planetę” o lądowaniu na powierzchni planety Ziemian i ich zetknięciu się z miejscowymi istotami. W literaturze wysyp utworów z Uranem w tle pojawił się z II połowie XX wieku. Wśród nich był to „Cthulhu Mythos” z 1964. Tam planeta nazywała się L’gy’hx, zamieszkiwana przez wielonogie, metaliczne stworzenia. Również w latach 30 powstały dwa inne utwory. „The Planet Of Doubt” z 1935 roku autorstwa Stanley G. Weinbaum’a ukazuje wizję bieguna północnego pokrytego mgłą. Drugi „Clouds over Uranus” pióra R. R. Winterbotham’a powstał 2 lata później. Najnowsza książka z 2001 roku „Into the Blue Abyss” napisana przez Geoffrey A. Landis’a przedstawia dyskusję odnośnie ekspedycji poszukującej na Uranie życia.

Obserwacja Urana – widoczność Urana z powierzchni Ziemi dla miłośnika astronomii. Jasność obserwowana Urana wynosi od 5,4 do 6,0 magnitudo. Z uwagi na znaczną odległość planeta nie jest tak dobrze widoczna jak jej więksi sąsiedzi. Mimo tego da się ją dostrzec nawet gołym okiem, jedynie w wypadku bardzo dobrych warunków pogodowych. Jednak prezentuje się wówczas niczym bardzo słaba gwiazda. Ułatwia te zadanie lornetka oraz mały teleskop. By móc wpatrzeć się w tarczę planety potrzebny będzie już teleskop o średnicy 10 – 12 centymetrów z powiększeniem 250 – 300-krotnym. Widać wówczas zielonkawą tarczę planety. Jednak drobniejszych szczegółów nie da się dostrzec, nawet przy użyciu większego, 25 – 30 centymetrowego teleskopu o powiększeniu 300-500-krotnym. Teleskop o średnicy 30 – 35 centymetrów pozwoli zobaczyć zarysy największych księżyców planety. Wziąć pod uwagę należy fakt, że z natury sama powierzchnia planety nie ma charakterystycznych cech, jak pozostałe planety gazowe i jest monotonna. Robienie zdjęcia wymaga długiej ogniskowej rzędu 25 metrów, ale nawet wtedy na kliszy Uran będzie miał tylko 0,36 – 0,48 milimetra.


Ciała niebieskie

O serwisie

Nasz serwis to bogate źródło wiedzy na temat wszechświata, a przede wszystkim Układu Słonecznego w którym mieszkamy. Poruszamy tutaj informacje na temat planet Układu Słonecznego oraz innych ciał niebieskich np. gwiazd, księżyców itd. Znajdziesz tu dużo ciekawych informacji, a nie tylko książkową, nudną wiedzę. Przybliżymy Ci budowę, zasady współdziałania, istnienia oraz życia w Układzie Słonecznym w przyjazny i szybki sposób - zapraszamy do wnikliwej lektury naszego serwisu WWW.

Poruszane kwestie

Poruszamy następujące kwestie: charakterystyka ogólna planet i ciał niebieskich, ich historia oraz historia badań, wnętrze planety oraz sfery jakie ją otaczają (np. atmosfera), planeta jako symbolika oraz jej znaczenie w kulturze starożytnej, średniowiecznej oraz obecnej, a także widoczność planety z Ziemi.


Streszczenie zawartości serwisu

Wenus jest planetą, która rozmiarem dorównuje naszej planecie – Ziemi. Jednak jej dzieje sprawiły, że nie jest przyjaznym miejscem dla ludzi i warunki na niej są bardzo ciężkie.

Ziemia - to właśnie Ziemia jest planetą, na której żyjemy wraz z innymi formami życia. Jak do tej pory jest jedynym takim miejscem, zarówno w Układzie Słonecznym jak i całym wszechświecie.

Saturn jako gazowa planeta nie wyróżnia się niczym szczególnym. O wiele bardziej znane są jego pierścienie oraz jeden z księżyców, który w ostatnich latach przyciąga uwagę naukowców.

Uran - nie byłoby nic ciekawego w tej planecie o zbyt monotonnej powierzchni, gdyby nie fakt, że w odróżnieniu od pozostałych jej oś obrotu wokół własnej osi odbiega od osi pozostałych planet.

Do dziś Neptun jest najdalszą planetą znaną ludzkości a zarazem ostatnim z szeregu gazowych olbrzymów. Przyciąga uwagę ludzi paroma ciekawostkami i żywym błękitem.

Pluton do niedawna był najdalej wysuniętą planetą Układu Słonecznego. Jednak naukowcy sprawili, że stracił jej miano i zaliczono go do kategorii mniejszych planet karłowatych.

Merkury jest obecnie najmniejszą ze znanych planet Układu Słonecznego. Zarazem znajduje się najbliżej Słońca, z czym wiążą się ekstremalne temperatury na powierzchni planety.

Mars jest dziś najbardziej interesującą ludzkość planetą. Uważa się, że kiedyś istniało na niej życie a ponadto mieszkańcy Ziemi mają zamiar założyć w przyszłości tam swoją bazę.

Jowisz jest największą i bardzo ciekawą planetą Układu Słonecznego a także największym przedstawicielem gazowych olbrzymów w tymże układzie planetarnym.

Księżyc jako naturalny satelita Ziemi jest najbliżej nas położonym ciałem niebieskim. Nic dziwnego, że był też od dawna obserwowany przez żyjących na Ziemi ludzi.