Artykuły oznaczone tagiem symbolika

09 gru, 2009

Symbolika Merkureg

10Symbolika Merkurego. Postacie, z którymi utożsamiano Merkurego w różnych okresach i miejscach świata. Jakoby, że planeta była znana już w starożytności, sprawiało to, że wielu kulturom utożsamiała się z konkretnymi postaciami z ich mitów. Najwcześniej stało się to, gdy Babilończycy nazwali ją Nabu – od imienia boga mądrości i pisarzy. Późniejsza, grecka nazwa Apollo i Hermes dotyczyła różnych pór dnia i nawiązywała do dwóch różnych bóstw. Pierwotnie myśleli, że to są dwa rózne obiekty, ale w IV wieku p.n.e. zweryfikowali swój pogląd. Obecna nazwa Merkury pochodzi od Rzymian, którzy widzieli w nim boga będącego odpowiednikiem greckiego Hermesa. A był to boski posłaniec w obu mitologiach. Hindusi widzieli w niej Budhę – boga handlarzy i środy. Także Germanom planeta nie była obca – personifikowano ją z Odynem, jednym z głównych bóstw nordyckich. Od jego imienia z czasem pojawiła się angielska nazwa jednego z dni w tygodniu, środy. Nie tylko bóstwa doczekały się utożsamiania z tą planetą. Dla Majów oznaczała ona cztery sowy, będące posłańcami z zaświatów. Chińczykom kojarzyła się z żywiołem Wody i kierunkiem północnym, wedle filozofii Wu Xing.

Merkury w kulturze – wpływ Merkurego na kulturę poprzez obecność w kulturze powszechnej. Udział w obecności w kulturze miała przede wszystkim fantastyka naukowa (S-F). Merkury w jej świetle kojarzył się z miejscem narażonym na działania ekstremalnych sił. Tak więc naczelnym motywem było silne promieniowanie słoneczne wywołane bliskością planety oraz promieniowanie kosmiczne (na planecie jest szczątkowa i przepuszczająca wszystko atmosfera). W dziedzinie S-F myślano, że planeta jest skierowana w stronę Słońca cały czas tą samą stroną, tak jak Księżyc wobec Ziemi. Tak właśnie widział planetę w swojej twórczości Isaac Asimow. Wydał on trzy nowele takie jak “Runaround” (1952), “The Dying Night” (1956) i “Lucky Starr and The Big Sun of Mercury” (1956). O ciemnej stronie planety można było przeczytać w “Wyspach Na Niebie” z 1952 roku autorstwa Arthura C. Clarke’a. Inne jego dzieło – ”Spotkanie Z Ramą” opowiadało o zamiarze zniszczenia tytułowego statku obcej cywilizacji przez rząd Merkurego. C. S Lewis w „Ta Ohydna Siła” przedstawił planetę jako miejsce narodzin języka we wszechświecie. Prócz ekstremalnych warunków w jednym z utworów była mowa o cywilizacji z autorytarnymi rządami na planecie.

8Ostatnią znaną w starożytności planetą jest właśnie Saturn. Zatem także i on posłużył do przyporządkowywania do określonych bóstw w wielu mitologiach. Bogu Ninurcie, przypisano planetę przez starożytnych Babilończyków. Jego rolą było patronowanie wojnie, rolnictwu i burzy. Grecy utożsamiali planetę z Kronosem. Według ich wierzeń był on najmłodszym Tytanem i ojcem jednych z najważniejszych bóstw późniejszego panteonu bogów helleńskich – Zeusa, Demeter, Hestii, Hery, Hadesa i Posejdona.

Obecna nazwa pochodzi jednak od rzymskiego boga Saturna. Pełnił on rolę boga rolnictwa i zasiewów i ma genezę jeszcze z czasów staroitalskich. Hinduiści z kolei traktowali planetę jako boga Śani. Był on jednym z tzw. dziewięciu Nawagraha, czyli bóstw przypisanych planetom. Śani odpowiedzialny był przede wszystkim za zsyłanie niepowodzeń. By tego uniknąć Hinduiści sądzili, że wymagało to przebłagania go o darowanie niepowodzeń. Saturn był ostatnią planetą, którą mogli dostrzec i zarazem znać, by mogła stanowić źródło inspiracji dla mitów.

Saturn w kulturze – wpływ Saturna na kulturę poprzez obecność w kulturze powszechnej. Także Saturn miał okazje zaistnieć w fantastyce naukowej. Pierwszy raz, bo aż w 1752 roku nawiązał do niego Wolter w Micromegas (tak, jak doczekała się tego planeta Jowisz). Według jego dzieła na planecie rozkwitała inteligentna cywilizacja, mająca nawet swoją saturniańską akademię. Ponad 100 lat później o Saturnie wspomniał sławny Julius Verne w „Hektor Servadac, podróż wśród gwiazd i planet Układu Słonecznego”. Przedstawił tam m.in. wizję planety i jej sąsiedztwa pokrywające się nieco z aktualnym stanem wiedzy za wyjątkiem samej powierzchni planety. W utworze miała to być skalista, trwała powierzchnia zamiast chmur gazowych. Była również pozbawiona życia. Umierającym, ciemnym i wilgotnym światem, Saturn był za to w „A Journey in Other Worlds” autorstwa John Jacob Astor IV. Zamieszkiwały go ogromny stwory-duchy, które posiadły zdolność telepatii. Często do tematyki Saturna wracano w XX i XXI wieku. Czynili to chociażby H. P. Lovecraft w „Wielkich Przedwiecznych” w latach 20. Ben Nova, znany z nawiązywania do innych planet, uczynił to, wydając serię „Grand Tour”.

10Obserwacja Saturna – widoczność Saturna z powierzchni Ziemi dla miłośnika astronomii. Saturn jest najdalej położoną planetą, spośród tych, które można w łatwy sposób dostrzec na nocnym niebie. Prezentuje się jako drobny jaskrawy, żółtawy punkt. Widzialna jasność waha się pomiędzy -0,6 a 0,9 magnitudo. Najlepiej widać planetę i jej pierścienie, gdy znajduje się blisko opozycji z Ziemią w samej opozycji. Przytrafia się to zazwyczaj co 378 dni. Już sprzęt dający 40-krotne powiększenie pozwala dostrzec planetę w wyżej nadmienionej postaci. Amatorski teleskop o średnicy 10 centymetrów, powiększający 100-krotnie oraz bardzo dobra pogoda umożliwiają dostrzeżenie także przerwy Cassiniego w pierścieniach. Ponadto na powierzchni samej planety widać pasma chmur w atmosferze.

Przy osprzęcie o większej średnicy rzędu 30 centymetrów widać oczywiście więcej detali na Saturnie.Na półkuli północnej czyli także w Polsce jest widoczny na nocnym niebie. Zdarzyć się może nieraz, że ułożenie planety sprawi iż pierścienie ją w znacznej mierze przysłonią. Jeśli chodzi o księżyce, im większy teleskop, tym więcej ich można dostrzec.

31 paź, 2009

Symbolika Ziemi

4Postacie, z którymi utożsamiano Ziemię w różnych okresach i miejscach świata. Tak jak sąsiednie planety były przyrównywane do bóstw, czy sił nadprzyrodzonych, tak również sama Ziemia doczekała się tego losu. W wielu mitologiach istniała tzn. Matka Ziemia, która była jednym z ważniejszych bóstw bądź bogiń w danym panteonie. Podobnie uczynili także Słowianie z których wywodzą się Polacy. W tym przypadku przypisywano jej roślinność, wzrost, narodziny, stworzenie oraz prace polowe. W innych kulturach miała podobne znaczenie, choć nadawano jej różne nazwy na przestrzeni dziejów. Grecy swoją matkę-ziemię utożsamiali z Gają. Za oceanem Aztekowie mieli boginię Tonantzin a Inkowie boginię Pachamamę. Na Dalekim Wschodzie Chińczycy czcili boginię Hou Tu. Sąsiedni Hindusi wprowadzili kult Bogini Ziemi – zwanej Bhuma Devi. Nordycy nadali swojej Matce-Ziemi imię Jord. Starożytny Egipt wybrał tutaj dualizm i podzielił na ziemię i niebo – patronowali im odpowiednio bóg Geb i bogini Nut. Kreacjoniści charakterystyczni głównie dla wielkich religii monoteistycznych uważali, że nie ma Matki-Ziemi i otaczający nas świat stworzył jeden bóg.

6Wpływ Ziemi na kulturę poprzez obecność w kulturze powszechnej. Warto tutaj zwrócić uwagę, że również sama Ziemia często jest wykorzystywana w fantastyce naukowej. Motywami przewodnimi są tutaj głównie najazdy obcych cywilizacji, jak w widowiskowych filmach „Dzień Niepodległości”, „Wojna Światów” czy komediowo ujęty ”Faceci W Czerni”. Nie stroni się również od starć przyszłości na samej planecie – „Terminator – Salvation”, postapokaliptyczna wizja z serii „Mad Max” czy Robocop (gdzie tytułowym bohaterem jest pół-maszyna, pół-człowiek). Wiele pozostałych dziedzin, jak literatura czy bardziej rozrywkowa gałąź – gry komputerowe chłoną zagadnienia S-F. Przykładem tego ostatniego jest gra „StarCraft”, w której występują Terranie (czyli ludzie kolonizujący kosmos). Na powierzchni Ziemi (San Francisco w przyszłości), rozgrywa się akcja jednego z filmów z serii Star Trek – „Powrót Do Domu”. Zrodził się podgatunek anime, zwany cyber punk, którego produkcje rozgrywają się w skomputeryzowanych wielkich miastach przyszłości, gdzie istnieją obok siebie ludzie i roboty (często identyczni jak ludzie).

8Postacie, z którymi utożsamiano Wenus w różnych okresach i miejscach świata. Jak przystało na planetę znaną w starożytności, także Wenus była przyrównywana do różnych mitycznych postaci. Także Babilończycy byli tu pierwszymi pod tym względem i dla nich planeta symbolizowała boginię miłości, zmysłowości, wojny i zemsty – Isztar. Egipcjanie czcili planetę jako dwie odrębne postacie – Tioumoutiri jako gwiazdę poranną oraz Ouaiti jako gwiazdę wieczorną. Nieco podobnie myśleli Grecy. W ramach dualistycznego podejścia obiema postaciami były odpowiednio Phosphoros/Euphoros oraz Hesperos. Gdy w historii cywilizacji pojawili się Rzymianie, wraz z nimi pojawiła się obecna nazwa planety, tym razem traktowana jako jedna postać. Była nią bogini miłości. W tym samym czasie Grecy wyszli z podobnego podejścia i zaczęli utożsamiać planetę z Afrodytą. Nie tylko w Europie, ale i za oceanem planeta była utożsamiana z dwoma obiektami. Dla Majów, planeta nazywana była „Noh Ek’” czyli Wielka Gwiazda i „Xux Ek’” czyli Gwiazda Osy. Nie mniej pojawienie się planety Majowie uznawali za pozytywny znak i jej cykle miały odzwierciedlenie w kalendarzu tejże cywilizacji.

Wenus w kulturze, czyli wpływ Wenus na kulturę poprzez obecność w kulturze powszechnej. W fantastyce naukowej pojawiały się różne wizje planety Wenus. Jednym z oryginalniejszych było wyobrażenie o pokrywaniu planety przez bagna i tropikalne lasy deszczowe. Można było doszukać się tego w utworze Svante Arrheniusa pt. „The Destinies Of The Stars” z 1918 roku. Obecność wody miałaby się przyczynić do pojawienia się stworzeń przypominających dinozaury oraz inteligentnych roślin. W latach 30 XX wieku dwóch innych pisarzy odwołało się także do tej planety. Pierwszy z nich, Edgar Rice Burroughs nadał Wenus nazwę Amtor a drugi, Olaf Stapledon przedstawił wizję przyszłości „Last And First Men”. Według niego za setki milionów lat ludzie przenoszą się na Wenus, by przetrwać upadek Księżyca na Ziemię. Jeszcze inny wizerunek planety pojawił się w twórczości Charles Edward St. John’a i Seth B. Nicholson’a. Mianowicie nakreślili wizję planety pustynnej z atmosferą złożoną z tlenu i wody. O terraformingu planety napomniał Arthur C. Clarke w „3001 Odyseja Kosmiczna”, gdzie ludzkość miałaby naprowadzać komety, które na Wenus przyniosłyby tak potrzebą wodę i inne niezbędne do powstania później życia pierwiastków.


Ciała niebieskie

O serwisie

Nasz serwis to bogate źródło wiedzy na temat wszechświata, a przede wszystkim Układu Słonecznego w którym mieszkamy. Poruszamy tutaj informacje na temat planet Układu Słonecznego oraz innych ciał niebieskich np. gwiazd, księżyców itd. Znajdziesz tu dużo ciekawych informacji, a nie tylko książkową, nudną wiedzę. Przybliżymy Ci budowę, zasady współdziałania, istnienia oraz życia w Układzie Słonecznym w przyjazny i szybki sposób - zapraszamy do wnikliwej lektury naszego serwisu WWW.

Poruszane kwestie

Poruszamy następujące kwestie: charakterystyka ogólna planet i ciał niebieskich, ich historia oraz historia badań, wnętrze planety oraz sfery jakie ją otaczają (np. atmosfera), planeta jako symbolika oraz jej znaczenie w kulturze starożytnej, średniowiecznej oraz obecnej, a także widoczność planety z Ziemi.


Streszczenie zawartości serwisu

Wenus jest planetą, która rozmiarem dorównuje naszej planecie – Ziemi. Jednak jej dzieje sprawiły, że nie jest przyjaznym miejscem dla ludzi i warunki na niej są bardzo ciężkie.

Ziemia - to właśnie Ziemia jest planetą, na której żyjemy wraz z innymi formami życia. Jak do tej pory jest jedynym takim miejscem, zarówno w Układzie Słonecznym jak i całym wszechświecie.

Saturn jako gazowa planeta nie wyróżnia się niczym szczególnym. O wiele bardziej znane są jego pierścienie oraz jeden z księżyców, który w ostatnich latach przyciąga uwagę naukowców.

Uran - nie byłoby nic ciekawego w tej planecie o zbyt monotonnej powierzchni, gdyby nie fakt, że w odróżnieniu od pozostałych jej oś obrotu wokół własnej osi odbiega od osi pozostałych planet.

Do dziś Neptun jest najdalszą planetą znaną ludzkości a zarazem ostatnim z szeregu gazowych olbrzymów. Przyciąga uwagę ludzi paroma ciekawostkami i żywym błękitem.

Pluton do niedawna był najdalej wysuniętą planetą Układu Słonecznego. Jednak naukowcy sprawili, że stracił jej miano i zaliczono go do kategorii mniejszych planet karłowatych.

Merkury jest obecnie najmniejszą ze znanych planet Układu Słonecznego. Zarazem znajduje się najbliżej Słońca, z czym wiążą się ekstremalne temperatury na powierzchni planety.

Mars jest dziś najbardziej interesującą ludzkość planetą. Uważa się, że kiedyś istniało na niej życie a ponadto mieszkańcy Ziemi mają zamiar założyć w przyszłości tam swoją bazę.

Jowisz jest największą i bardzo ciekawą planetą Układu Słonecznego a także największym przedstawicielem gazowych olbrzymów w tymże układzie planetarnym.

Księżyc jako naturalny satelita Ziemi jest najbliżej nas położonym ciałem niebieskim. Nic dziwnego, że był też od dawna obserwowany przez żyjących na Ziemi ludzi.