Artykuły oznaczone tagiem wnętrze

3Wnętrze Księżyca. Zwracając uwagę na wnętrze księżyca, da się zauważyć że jego wewnętrzna struktura jest zróżnicowana. Powodem jest krystalizacja magmy, tuż po powstaniu satelity w wyniku zderzenia z Ziemią i stopienia jego powierzchni. Z tego powodu księżyc dzieli się na skorupę, płaszcz górny (zewnętrzny), płaszcz środkowy oraz półpłynny płaszcz dolny. Wewnątrz, płaszczem dolnym znajduje się jądro. Je też można podzielić – na płynne jądro zewnętrzne, stałe jądro wewnętrzne. Skorupa o grubości 50 km zawiera wiele skał anortozytowych, które powstały w okresie, gdy była roztopioną magmą. Płaszcz księżyca posiada więcej żelaza niż jego ziemski odpowiednik. W przeszłości, gdy był w płynnej postaci, dał możliwość powstania z bazaltu mórz księżycowych (bazalt ten zawiera nieco tytanu). Wewnątrz płaszcza wykryto wstrząsy, występujące tam cyklicznie. Jądro, będące w centrum księżyca, ma średnicę 700 km co stanowi to 20% średnicy całego Księżyca. Jego skład nie jest znany, lecz domniemywa się, że składa się z żelaza, siarki i niklu.

Powierzchnia Księżyca – ogólna charakterystyka Księżyca. Charakterystyczne dla powierzchni Księżyca są występujące tam licznie kratery. Owych tworów o średnicy ponad 1 km doliczono się pół miliona. Są one świadectwem licznych wizyt asteroidów i komet, szczególnie w początkowym okresie istnienia satelity. Największym jest basen uderzeniowy Aitken, zlokalizowany na niewidocznej stronie na południowej półkuli. Brak erozji i ruchów tektonicznych sprawił, że są one relatywnie nietknięte. Innym świadectwem burzliwej przeszłości są morza księżycowe. To nic innego jak kratery uderzeniowe, wypełnione zastygłą magmą, która nadała im relatywną gładkość. Z zewnątrz jawią się jako ciemne obszary. Większość z nich występuje na widocznej z Ziemi stronie Księżyca. Ponadto na Księżycu można napotkać wyżyny i góry, widoczne z zewnątrz jako jaśniejsze powierzchnie. Księżycowe góry są zwykle efektem uderzeń meteorytów i istnieją na krawędziach kraterów. Z Ziemi widoczna jest cały czas ta sama strona naszego satelity. Strony widoczna i niewidoczna różnią się tym, że ta druga jest w zasadzie pozbawiona obecności mórz księżycowych.

1Charakterystyka ogólna Merkurego – garść podstawowych informacji o Merkurym. Merkury jest pierwszą skalistą planetą liczoną od Słońca. Od niego dzieli ją średnio 58 milionów kilometrów. Orbita jest nieco rozciągnięta, co sprawia, że planeta może zbliżać się do Słońca na 46 mln km i oddalać na 70 mln km. Rok na planecie trwa 88 dni ziemskich a dzień 58 dni 15 godzin 26 minut ziemskich. Ta najmniejsza planeta Układu Słonecznego ma 4879 km średnicy. Nie posiada żadnych naturalnych satelitów. Nachylenie równika względem płaszczyzny orbity wynosi 0,027 stopni. Powierzchnia planety wynosi 75×106 km kwadratowych. Objętość ma wartość 6,1×1010 km sześciennych. Masa zaś sięga 3,3302×1023 kg. Prędkość przemieszczania się po orbicie wynosi 47,87 km na sekundę. Planeta może też nieco zwalniać – do 38,86 km na sekundę lub oraz przyspieszać – do 58,98 km na sekundę. Prędkość niezbędna do opuszczenia przed dany obiekt planety (prędkość ucieczki) wynosi 4,3 km na sekundę. Prędkość obrotu wokół własnej osi (rotacji) wynosi na równiku 10892 km na godzinę. Temperatury wahają się od –200 oC do +430 oC.

Wnętrze Merkurego – elementy, kryjące się pod powierzchnią gruntu Merkurego. Merkury składa się w 70% z metali i w 30% z krzemianów. Gęstość planety jest drugą co do wielkości w Układzie Słonecznym i wynosi 5,427 gramów na decymetr sześcienny. Wnętrze planety zbudowane jest z 3 elementów. Zewnętrzna część, skorupa ma 100 – 300 km grubości. Jej powierzchnia poprzecinana jest pasmami górskimi. Pod skorupą znajduje się płaszcz o grubości 600 km. Składa się on z krzemianów. We wnętrzu planety, pod płaszczem znajduje się żelazne jądro. Ma ono średnicę 1800 km, co czyni je ogromnym w stosunku do wierzchnich warstw planety. Prawdopodobnie w przeszłości w Merkurego uderzył inny, spory obiekt, który oszczędził tylko żelazne jądro, sprawiając, że pozostałe warstwy są relatywnie cienkie. Uderzenie to sprawić mogło, że większość krzemianów z płaszcza znikło z planety. Tym samym jego objętość odpowiada 42% objętości samej planety. Taka struktura wnętrza planety sprawia, że obecnie istnieją różne teorie nad odległymi dziejami Merkurego. Częściowo odpowiedź na te wątpliwości ma dać sonda MESSENGER.

4Powierzchnia Merkurego – ogólna charakterystyka Merkurego. Powierzchnia planety wyglądem przypomina ziemski Księżyc. Usiana jest kraterami a znaczną część planety pokrywają równiny. Ponadto przy pomocy sondy Mariner i teleskopów dopatrzono się gór, wyżyn bądź dolin. Skarpy rozciągają się na dłuższych przestrzeniach. Istniejące, wąskie grzbiety górskie ciągną się setki kilometrów. Kratery uderzeniowe są różnych rozmiarów – od małych po wielkie, jak Równina Żaru. Niektóre z nich, jak tzw „Pająk” mają nietypowy wygląd. Aktywności tektonicznej i wulkanicznej na powierzchni nie ma już zapewne od miliardów lat, więc powierzchnia nie podlegała takim zmianom jak powierzchnia Ziemi. Pierwotnie jednak taka aktywność istniała, stąd też istnieją na powierzchni kratery, które kiedyś wypełniła zastygła lawa. W ten sposób powstały gładkie równiny, przypominające księżycowe morza. W kraterach na biegunach jest ukryty głęboko lód. Dwie, ostatnio wysłane sondy, mają poczynić jeszcze dokładniejsze badania planety w oparciu których mają powstać bardziej precyzyjne mapy planety.

2Garść podstawowych informacji o Neptunie. Neptun jest czwartą i zarazem najmniejszą spośród planet gazowych w Układzie Słonecznym. Od niego dzieli ją średnio 4498 milionów kilometrów. Orbita jest nieco rozciągnięta, co sprawia, że planeta może zbliżać się do Słońca na 4459,6 mln km i oddalać na 4537 mln km. Rok na planecie trwa 168,9 lat ziemskich a dzień 17 godzin 14 minut 24 sekund ziemskich. Ta czwarta co do wielkości gazowa  planeta ma 49500 km średnicy. Do dziś odkryto 13 satelitów naturalnych. Nachylenie równika względem płaszczyzny orbity wynosi 29,58 stopni. Powierzchnia planety wynosi 7,619×109 km kwadratowych. Objętość ma wartość 6,2526×1013 km sześciennych. Masa zaś sięga 1,0243×1026 kg. Prędkość przemieszczania się po orbicie wynosi 5,432 km na sekundę. Planeta może też nieco zwalniać – do 5,385 km na sekundę lub oraz przyspieszać – do 5,479 km na sekundę. Prędkość niezbędna do opuszczenia przed dany obiekt planety (prędkość ucieczki) wynosi 23,5 km na sekundę. Prędkość obrotu wokół własnej osi (rotacji) wynosi na równiku 2,68 km na godzinę. Temperatury wahają się wokół -210 oC.

Wnętrze Neptuna – elementy, kryjące się pod obłokami Neptuna. Schemat wewnętrznej budowy Neptuna jest podobny do Urana. Tym samym odróżnia te dwie planety od Jowisza i Saturna. I także on zalicza się do nieoficjalnej podklasy lodowych olbrzymów. We wnętrzu znajduje się skaliste jądro planety. Skaliste i metaliczne jądro planety zajmuje 30 % średnicy planety i rozmiarem odpowiada wielkości Ziemi. W jego skład wchodzą żelazo, nikiel, krzem i lód. Panuje w nim ciśnienie rzędu 10 gigapaskali. Leżący na zewnątrz płaszcz grubością obejmuje 40 % średnicy Neptuna. Zbudowany jest ze zjonizowanego oceanu protonów wodorowych, amoniaku, lodu metanowego i hydroksylu. Temperatura we wnętrzu płaszcza waha się od 1700 oC do 4700 oC, zaś jądro ma 6700 oC. Z wierzchu znajduje się atmosfera planety, zajmująca grubością 30 % średnicy planety. Przejście płaszcze w atmosferę następuje w łagodny sposób także na Neptunie. Planeta emituje 2 razy mniej energii cieplnej, niż do niego dociera, co musi wynikać z istnienia wewnętrznego źródła ciepła. Jego mechanizmu do dziś nie zdołano zgłębić.

3Atmosfera Neptuna – co nieco o tym fakcie i wynikłych z niego warunkach na Neptunie. Tak jak w przypadku pozostały gazowych planet w budowie atmosfery prym wiodą wodór i hel. Tego pierwszego jest 84 % a drugiego – 12 %. Dość dużo, bo aż 2 % jest metanu. To właśnie on nadaje planecie, charakterystyczny żywy, niebieski kolor. Prócz powyższych związków, w śladowych ilościach występują jeszcze amoniak, etan i acetylen. Metan jest podstawowym budulcem chmur – szczególnie białych cirrusów, które z wielką prędkością przemierzają planetę w układzie równoleżnikowym (w tym samym układzie rozmieszczają się pozostałe masy gazów). Neptun, po Jowiszu jest kolejną planetą, na której istnieją wiry – do dziś wiadomo o dwóch dużych. Jednym z nich jest Wielka Ciemna plama. Na planecie wieją najszybsze wiatry w Układzie Słonecznym, których średnia prędkość wynosi 2200 km/h. Temperatura na wierzchołkach chmur sięga –218 oC. W atmosferze planety można wyróżnić podział na warstwy – niczym w atmosferze ziemskiej, w zależności od panujących na danej wysokości warunków. Dotyczy to też pozostałych gazowych planet-olbrzymów.

5Wnętrze Marsa – elementy, kryjące się pod powierzchnią gruntu Marsa. Wewnątrz planety znajduje się duże, stałe jądro o średnicy 2500 km. W jego skład wchodzą żelazo i nikiel a ostatnio dopatrzono się również siarczku żelaza. Z zewnątrz pokrywa je gruby na 2000 km płaszcz. Ma on skalistą postać. Płaszcz z wierzchu pokryty jest skorupą, grubą na 40-50 km. Złożony jest z krzemu i metalicznego tlenu. W jej skład wchodzi głównie krzem (67%). Ponadto składa się z tlenku żelaza i siarczku żelaza, które nadają jej krwisty kolor oraz z regolitu. Mars, w odróżnieniu od Ziemi, nie posiada pola magnetycznego o zasięgu globalnym. Przyczyną tego stanu rzeczy jest brak płynnego jądra. Zamiast tego wykryto słabe źródła pola o zasięgu lokalnym. Ich istnienie ma znaczący wpływ na warunki panujące na planecie oraz wiąże się to z brakiem gęstej atmosfery. W przeszłości istniała aktywność tektoniczna na powierzchni. Jednak z czasem zanikła i dziś nie ma już takiej wewnętrznej działalności. Wyjaśniono to poprzez stopniowe rozpraszanie się energii termicznej, co z kolei ma związek z małym rozmiarem planety. Powierzchnia Marsa. Ma ona dwoistą postać. Północna półkula sprawia wrażenie równinnej z nielicznymi odkształceniami. Relatywnie płaski grunt zagwarantowały wylewy lawy. Południowa półkula jest odmienna. Występują tu liczne góry, wzniesienia, liczne kratery pouderzeniowe. Przyczyną tej różnicy jest uderzenie w północny biegun Marsa 3,9 mld lat temu planetoidy o średnicy 1600-2700 km. Starła ona skorupę i część płaszczu planety. Obecnie bieguny posiadają czapy lodowe złożone z zamarzniętej wody i dwutlenku węgla. Grunt marsjański pokryty jest pyłem oraz kamieniami. Na powierzchni widać dobrze z kosmosu największy w Układzie Słonecznym kanion – Valles Marineris. Jest on długi na 4000 km, szeroki na 400 km i głęboki na 7 km. Także na Marsie dobrze widoczny jest największy wulkan (tak jak pozostałe wulkany na Marsie, jest obecnie wygasły) – Olympus Mons. Osiąga on 27000 m wysokości a cała jego struktura ma rozmiary niewiele mniejsze od Polski. Cały obszar Marsa przecięty jest szczelinami, przypominający koryta rzek. Rodzi to sugestię, że dawniej mogły płynąć nimi rzeki.

2Garść podstawowych informacji o Uranie. Uran jest pierwszą i zarazem największą spośród planet gazowych w Układzie Słonecznym. Od niego dzieli ją średnio 2871 milionów kilometrów. Orbita jest rozciągnięta, co sprawia, że planeta może zbliżać się do Słońca na 2735,5 mln km i oddalać na 3006 mln km. Rok na planecie trwa 84,1 lat ziemskich a dzień 17 godzin 14 minut 24 sekund ziemskich. Ta trzecia co do wielkości gazowa  planeta ma 51118 km średnicy. Do dziś odkryto 27 satelitów naturalnych. Nachylenie równika względem płaszczyzny orbity wynosi 97,77 stopni. Powierzchnia planety wynosi 8,084×109 km kwadratowych. Objętość ma wartość 6,834×1013 km sześciennych. Masa zaś sięga 8,6832×1025 kg. Prędkość przemieszczania się po orbicie wynosi 6,795 km na sekundę. Planeta może też nieco zwalniać – do 6,485 km na sekundę lub oraz przyspieszać – do 7,128 km na sekundę. Prędkość niezbędna do opuszczenia przed dany obiekt planety (prędkość ucieczki) wynosi 21,29 km na sekundę. Prędkość obrotu wokół własnej osi (rotacji) wynosi na równiku 932 km na godzinę. Temperatury wahają się od –271 oC do -213 oC.

Wnętrze Urana – elementy, kryjące się pod obłokami Urana. Jego wewnętrzna budowa różni się od schematu wnętrza pozostałych gazowych olbrzymów. Dzięki temu Uran i Neptun określa się czasami mianem lodowych olbrzymów z uwagi na istnienie wody pod różnymi postaciami. W swoim wnętrzu posiada małe, skaliste jądro. Zawiera ono 24 % masy planety i jego średnica wynosi 28% średnicy Urana, to jest 14000 km. Zbudowane jest z lodu, krzemu i żelaza. Ciśnienie w jego wnętrzu dochodzi do 800 gigapaskali a temperatura wynosi 4700 oC. 65 % masy Urana przypada płaszczowi. Jego grubość odpowiada 42 % średnicy Urana (10000 km). Składa się on z lodu oraz ze stałego amoniaku złączonego z metanem. Lód ma zjonizowaną postać. Dało się zaobserwować zdolność tego tworu do przewodnictwa elektrycznego. Na krawędzi płaszcza znajduje się powłoka płynno-gazowa. Przechodzi ona następnie w atmosferę. Stanowi ona 30 % średnicy planety. Od Jowisza i Saturna Urana różni też to, że nie posiada wewnętrznego źródła energii cieplnej. Dlatego panuje tutaj tak niska temperatura w porównaniu z innymi planetami gazowymi.

3Atmosfera Urana – co nieco o tym fakcie i wynikłych z niego warunkach na Uranie. Atmosfera Urana obejmuje 30 % średnicy planety oraz 11 % jej masy całkowitej. Jej głównymi składnikami są wodór w liczbie 83 % oraz hel w liczbie 15 %. Dosyć sporo znajduje się tu metanu – niespełna 2 %. W śladowych ilościach występują tu także amoniak, etan, acetylen tlenek węgla oraz siarkowodór. To właśnie metan nadaje planecie charakterystyczny niebieski kolor (chmury z niego złożone znajdują się w górnych warstwach atmosfery). Z zewnątrz Uran jawi się jako najmniej urozmaicone ciało spośród wszystkich gazowych olbrzymów. Sprawia wrażenie wręcz monotonnego błękitu z zielonkawym odcieniem. Przy uważnym przyjrzeniu się powierzchni można jednak dostrzec pasma chmur oraz drobne, białe obłoki. Wiadomo, że na planecie istnieją pory roku a ich zmiany są poprzedzane gwałtownymi zjawiskami pogodowymi. Wirów typu jowiszowego czy saturnowego jak na razie nie dostrzeżono. Za sprawą ułożenia planety „na boku” różnice temperatur między dniem a nocą wynoszą ok. 4 oC (-208 oC – -212 oC). Powodem tego mogą być silne wiatry, osiągające 2000 km/h.


Ciała niebieskie

O serwisie

Nasz serwis to bogate źródło wiedzy na temat wszechświata, a przede wszystkim Układu Słonecznego w którym mieszkamy. Poruszamy tutaj informacje na temat planet Układu Słonecznego oraz innych ciał niebieskich np. gwiazd, księżyców itd. Znajdziesz tu dużo ciekawych informacji, a nie tylko książkową, nudną wiedzę. Przybliżymy Ci budowę, zasady współdziałania, istnienia oraz życia w Układzie Słonecznym w przyjazny i szybki sposób - zapraszamy do wnikliwej lektury naszego serwisu WWW.

Poruszane kwestie

Poruszamy następujące kwestie: charakterystyka ogólna planet i ciał niebieskich, ich historia oraz historia badań, wnętrze planety oraz sfery jakie ją otaczają (np. atmosfera), planeta jako symbolika oraz jej znaczenie w kulturze starożytnej, średniowiecznej oraz obecnej, a także widoczność planety z Ziemi.


Streszczenie zawartości serwisu

Wenus jest planetą, która rozmiarem dorównuje naszej planecie – Ziemi. Jednak jej dzieje sprawiły, że nie jest przyjaznym miejscem dla ludzi i warunki na niej są bardzo ciężkie.

Ziemia - to właśnie Ziemia jest planetą, na której żyjemy wraz z innymi formami życia. Jak do tej pory jest jedynym takim miejscem, zarówno w Układzie Słonecznym jak i całym wszechświecie.

Saturn jako gazowa planeta nie wyróżnia się niczym szczególnym. O wiele bardziej znane są jego pierścienie oraz jeden z księżyców, który w ostatnich latach przyciąga uwagę naukowców.

Uran - nie byłoby nic ciekawego w tej planecie o zbyt monotonnej powierzchni, gdyby nie fakt, że w odróżnieniu od pozostałych jej oś obrotu wokół własnej osi odbiega od osi pozostałych planet.

Do dziś Neptun jest najdalszą planetą znaną ludzkości a zarazem ostatnim z szeregu gazowych olbrzymów. Przyciąga uwagę ludzi paroma ciekawostkami i żywym błękitem.

Pluton do niedawna był najdalej wysuniętą planetą Układu Słonecznego. Jednak naukowcy sprawili, że stracił jej miano i zaliczono go do kategorii mniejszych planet karłowatych.

Merkury jest obecnie najmniejszą ze znanych planet Układu Słonecznego. Zarazem znajduje się najbliżej Słońca, z czym wiążą się ekstremalne temperatury na powierzchni planety.

Mars jest dziś najbardziej interesującą ludzkość planetą. Uważa się, że kiedyś istniało na niej życie a ponadto mieszkańcy Ziemi mają zamiar założyć w przyszłości tam swoją bazę.

Jowisz jest największą i bardzo ciekawą planetą Układu Słonecznego a także największym przedstawicielem gazowych olbrzymów w tymże układzie planetarnym.

Księżyc jako naturalny satelita Ziemi jest najbliżej nas położonym ciałem niebieskim. Nic dziwnego, że był też od dawna obserwowany przez żyjących na Ziemi ludzi.