Artykuły oznaczone tagiem wodór

Przyciągany przez saturnowi jądro wodór i hel wytworzyły wokół niego atmosferę.Opadając na jądro, chmura gazu zaczynała gęstnieć, co spowodowało przyspieszenie rotacji, jednak wzdłuż osi obrotu, siły odśrodkowe pozostały niewielkie, więc materia mogła swobodnie opadać pod wpływem grawitacji, a nosi to nazwę zachowania momentu pędu. Saturn powstał z zapadającego się i szybko rotującego dysku. Cechą, wyróżniającą Saturna spośród planet układu słonecznego są jego majestatyczne błyszczące pierścienie, które rozciągają się na olbrzymiej przestrzeni, mają 280 tyś. km średnicy, a to więcej, niż ustawić obok siebie 21 kul ziemskich. Gdyby nawet dysponować bardzo szybką rakietą, dotarcie od jednego krańca do drugiego zajęłoby dwa dni. Te ogromne pierścienie są niezwykle cienkie, a mają grubość zaledwie 20 m; widziane z boku, praktycznie znikają. Pierścienie wyglądają jak doskonale dyski o stałej powierzchni, jednak w rzeczywistości składają się z milionów odłamków. Są to niezliczone lodowe ciała, których rozmiary wahają się od wielkości domu do miałkiego proszku, podobnego do sypkiego śniegu, a składają się głównie z lodu wodnego. Cząstki pierścieni zostały rozbite i rozdrobnione podczas nieustannych zderzeń ze sobą.Wewnątrz pierścieni jest jak w ulu: skalne lodowe odłamki krążą, jak rój pszczół – bardzo nieprzyjazne miejsce. Przelot przez pierścienie byłby bardzo ryzykowny. Te cząstki poruszają się z ogromnymi prędkościami, obiegają planetę z prędkością od 30-60 tyś. km na godzinę. Wewnętrzne pierścienie poruszają się szybciej, niż zewnętrzne. Prawo Caprera mówi, że cząstka na kołowej orbicie wokół centralnego ciała będzie się poruszać bardzo szybko, gdy jest blisko i bardzo wolno, gdy jest daleko. Gdyby cząstka o rozmiarach ziarenkach piasku miała zderzyć się z sondą kosmiczną, byłoby to jak uderzenie pocisku, wystrzelonego z niewielkiej odległości. Poza pierścieniami jest całkiem spokojniej; wybierając się na wycieczkę wokół Saturna, lepiej wybrać inną trasę. Pochodzenie pierścieni jest wciąż wielką tajemnicą. Kto wie, czy nie są to pozostałości po księżycach Saturna, które kiedyś zderzyły się ze sobą, zaś ich resztki, trzymane przez grawitację planety utworzyły pierścienie. Inna teoria mówi, ze jakiś duży obiekt uderzył; z wielką prędkością w jeden spośród licznych satelitów Saturna, a odłamki zostały przyciągnięte przez siły grawitacji, formując pierścienie.

5Garść podstawowych informacji o Księżycu. Księżyc jest jedynym naturalnym satelitą naszej Planety, prócz niego wokół orbity na bliższych dystansach krąży tysiące sztucznych satelitów. Od Ziemi dzieli go 384403 kilometry. Orbita jest nieco rozciągnięta, co sprawia, że księżyc może zbliżać się do Ziemi na 363104 km i oddalać na 405696 km. Dzień na naszym satelicie trwa 27 dni 7 godzin 43 minut 11,5 sekund ziemskich. Księżycowy rok trwa tyle samo. Ten księżyc ma 3476,2 km średnicy, przez co jest większy od Plutona. Nachylenie równika względem płaszczyzny orbity waha się pomiędzy 3,60 a 6,69 stopniami. Powierzchnia księżyca wynosi 3,793×107 km kwadratowych. Objętość ma wartość 2,197×1010 km sześciennych. Masa zaś sięga 7,347 673×1022 kg. Prędkość przemieszczania się po orbicie wynosi 1,022 km na sekundę. Księżyc może też nieco zwalniać – do 0,968 km na sekundę lub oraz przyspieszać – do 1,082 km na sekundę. Prędkość niezbędna do opuszczenia przed dany obiekt księżyca (prędkość ucieczki) wynosi 2,38 km na sekundę. Temperatury wahają się od –190 oC do +140 oC.

Atmosfera Księżyca. Co nieco o tym fakcie i wynikłych z niego warunkach na Księżycu. Nasz jedyny naturalny satelita nie posiada praktycznie atmosfery. Jedynie jest to bardzo cienka warstwa, której całkowita masa wynosi tylko 1000 kilogramów. Satelita ma zbyt słabe pole grawitacyjne, by był w stanie utrzymać gęstszą atmosferę. Ciśnienie atmosfery księżyca wynosi 3×10-13 kilopaskali. Składa się ona z takich pierwiastków jak hel (25%), neon (25%), wodór (23%) oraz argon (20%). Ponadto występują śladowe ilości innych pierwiastków, takich jak metan, sód lub potas. Najnowsze badania pozwoliły wykryć także śladowe ilości izotopów polonu, radonu, argonu oraz atomy helu, tlenu, metanu, azotu oraz tlenku węgla. Źródłem atmosfery jest uwalnianie się pierwiastków zawartych pierwotnie w skorupie i płaszczu Księżyca i przemienianie się w postać gazową. A skutek taki wywołuje także uderzanie o powierzchnie promieniowania słonecznego i jonów wiatru słonecznego oraz bombardowania drobnymi meteorytami. Część z tych gazów może ulatywać też w przestrzeń kosmiczną lub ponownie być wchłonięta w grunt. Szczątkowość atmosfery sprawia, że Księżyc według naukowców byłby dobrym miejscem do umieszczenia w przyszłości teleskopów.

6Zaćmienia. Zjawisko, którego występowanie nie jest przypisane wyłącznie Słońcu. Zaćmienie Księżyca pojawia się, gdy Słońce, Ziemia i Księżyc znajdą się w jednej linii. By mogło zaistnieć, Księżyc musi wejść w stożek cienia Ziemi. Występują w dwóch postaciach – częściowe i całkowite. Różnią się one tym, że przez stożek cienia Ziemi księżyc może przejść w całości lub częściowo. Gdy przejdzie w całości, jest niewidoczny i wówczas pojawia się całkowite zaćmienie. Jeżeli zakryta ciemnościami jest tylko część, to wówczas zachodzi częściowe zaćmienie. Tym samym w ciągu roku występują średnio 3 zaćmienia, choć może też nie być ich w tym samym czasie wcale. Czas trwania jest zróżnicowany. Rekordowe trwało 100 sekund. Ostatnie zaćmienie, które można było dostrzec w Polsce, miało miejsce 6 sierpnia 2009 roku. Obliczono, że między 1207 r. p.n.e. a 2162 r. n.e. pojawić ma się łącznie 5200 zaćmień różnej postaci. Wniosek – na 2 zaćmienia Księżyca przypadają 3 zaćmienia Słońca, liczone w skali jednego roku. Widoczność zaćmienia Księżyca warunkowana jest tym, by znajdował się nad horyzontem.

7Co nieco o tym fakcie i wynikłych z niego warunkach na Merkurym. Temperatury na planecie mają znaczną rozpiętość na tle pozostałych planet i wysokie wartości. W nocy sięga ona –200 oC a za dnia osiąga +430 oC. Mimo wysokich temperatur, na biegunach jest obecny lód. Powodem takich różnic temperatur jest brak atmosfery a w zasadzie jej skrajna szczątkowa ilość. Jej ciśnienie jest bliskie próżni. Słaba grawitacja planety nie jest w stanie utrzymać przez dłuższy czas atmosfery. Mianowicie w przeszłości Merkury mógł mieć własną atmosferę. Pozostała jedynie rozrzedzona egzosfera, która najwięcej zawiera tlenu (42%), sodu (29%), wodoru (22%) i helu (6%). Ulatniają się stopniowo w kosmos a braki są wypełniane dzięki różnym źródłom. Upadające komety i obecność lodowców przyniosły ze sobą parę wodną, którą w śladowych ilościach zlokalizowano na planecie. Ponadto wiatr słoneczny sprawił, że tam też przeniknęły jony związane z wodą. Najmniej w egzosferze występuje gazów szlachetnych. Do powierzchni dociera też najwięcej w całym Układzie Słonecznym promieniowania słonecznego – od 4 do 10 razy więcej niż na Ziemię. Kratery planety mają różny rozmiar. Są małe kratery jak i rozległe, w których wnętrzu istnieją kolejne, mniejsze kratery. Te większe kratery tworząc baseny uderzeniowe wypełniały się lawą wulkaniczną. Przez co stopniowo się wygładzały. Dawna aktywność tektoniczna zatarła kratery powstałe w początkowych dziejach planety. W porównaniu z Księżycem, równiny wyrzutowe są mniejsze z powodu większej niż na Księżycu grawitacji. Największym z kraterów jest Równina Żaru. Znajduje się ona na półkuli północnej i ma średnicę 1550 km. Powstał po upadku obiektu znacznych rozmiarów 3,8 miliarda lat temu. Uderzenie wytworzyło fale uderzeniowe, które wędrując przez całość planety, wytworzyły na przeciwległej stronie wzniesienia oraz wywołało erupcje wulkaniczne na całej planecie. Do dziś jego krawędzie są już wygładzone i nie rzucają się tak wyraźnie w oczy a w chwili powstania miały wysokość 2 km. Równina Żaru nie jest jedynym basenem uderzeniowym. Prócz niego są jeszcze 2300 km średnicy Basen Shinakas, 625 km średnicy Basen Beethovena lub 400 km średnicy Basen Tołstoja.

2Garść podstawowych informacji o Neptunie. Neptun jest czwartą i zarazem najmniejszą spośród planet gazowych w Układzie Słonecznym. Od niego dzieli ją średnio 4498 milionów kilometrów. Orbita jest nieco rozciągnięta, co sprawia, że planeta może zbliżać się do Słońca na 4459,6 mln km i oddalać na 4537 mln km. Rok na planecie trwa 168,9 lat ziemskich a dzień 17 godzin 14 minut 24 sekund ziemskich. Ta czwarta co do wielkości gazowa  planeta ma 49500 km średnicy. Do dziś odkryto 13 satelitów naturalnych. Nachylenie równika względem płaszczyzny orbity wynosi 29,58 stopni. Powierzchnia planety wynosi 7,619×109 km kwadratowych. Objętość ma wartość 6,2526×1013 km sześciennych. Masa zaś sięga 1,0243×1026 kg. Prędkość przemieszczania się po orbicie wynosi 5,432 km na sekundę. Planeta może też nieco zwalniać – do 5,385 km na sekundę lub oraz przyspieszać – do 5,479 km na sekundę. Prędkość niezbędna do opuszczenia przed dany obiekt planety (prędkość ucieczki) wynosi 23,5 km na sekundę. Prędkość obrotu wokół własnej osi (rotacji) wynosi na równiku 2,68 km na godzinę. Temperatury wahają się wokół -210 oC.

Wnętrze Neptuna – elementy, kryjące się pod obłokami Neptuna. Schemat wewnętrznej budowy Neptuna jest podobny do Urana. Tym samym odróżnia te dwie planety od Jowisza i Saturna. I także on zalicza się do nieoficjalnej podklasy lodowych olbrzymów. We wnętrzu znajduje się skaliste jądro planety. Skaliste i metaliczne jądro planety zajmuje 30 % średnicy planety i rozmiarem odpowiada wielkości Ziemi. W jego skład wchodzą żelazo, nikiel, krzem i lód. Panuje w nim ciśnienie rzędu 10 gigapaskali. Leżący na zewnątrz płaszcz grubością obejmuje 40 % średnicy Neptuna. Zbudowany jest ze zjonizowanego oceanu protonów wodorowych, amoniaku, lodu metanowego i hydroksylu. Temperatura we wnętrzu płaszcza waha się od 1700 oC do 4700 oC, zaś jądro ma 6700 oC. Z wierzchu znajduje się atmosfera planety, zajmująca grubością 30 % średnicy planety. Przejście płaszcze w atmosferę następuje w łagodny sposób także na Neptunie. Planeta emituje 2 razy mniej energii cieplnej, niż do niego dociera, co musi wynikać z istnienia wewnętrznego źródła ciepła. Jego mechanizmu do dziś nie zdołano zgłębić.

3Atmosfera Neptuna – co nieco o tym fakcie i wynikłych z niego warunkach na Neptunie. Tak jak w przypadku pozostały gazowych planet w budowie atmosfery prym wiodą wodór i hel. Tego pierwszego jest 84 % a drugiego – 12 %. Dość dużo, bo aż 2 % jest metanu. To właśnie on nadaje planecie, charakterystyczny żywy, niebieski kolor. Prócz powyższych związków, w śladowych ilościach występują jeszcze amoniak, etan i acetylen. Metan jest podstawowym budulcem chmur – szczególnie białych cirrusów, które z wielką prędkością przemierzają planetę w układzie równoleżnikowym (w tym samym układzie rozmieszczają się pozostałe masy gazów). Neptun, po Jowiszu jest kolejną planetą, na której istnieją wiry – do dziś wiadomo o dwóch dużych. Jednym z nich jest Wielka Ciemna plama. Na planecie wieją najszybsze wiatry w Układzie Słonecznym, których średnia prędkość wynosi 2200 km/h. Temperatura na wierzchołkach chmur sięga –218 oC. W atmosferze planety można wyróżnić podział na warstwy – niczym w atmosferze ziemskiej, w zależności od panujących na danej wysokości warunków. Dotyczy to też pozostałych gazowych planet-olbrzymów.

04 paź, 2009

Atmosfera Saturna

3Głównym pierwiastkiem, z którego składa się atmosfera jest wodór – 96,3 %. Znacznie mniej jest helu, bo tylko 3,25 %. Resztę w śladowych ilościach tworzą metan, para wodna, amoniak, fosforowodór oraz etan. Wewnętrzne źródło ciepła oraz szybki ruch wirowy planety odpowiadają za pasmowe ułożenie górnych warstw chmur na planecie. Między nimi występują zawirowania, takie jak na Jowiszu. Ich rozmiary są jednak znacznie mniejsze. Jak się pojawiają, przybierają postać białawych owali. Jednym z nich jest cyklicznie pojawiająca się Wielka Biała Plama o wielkości rzędu kilku tysięcy kilometrów. Zawirowania saturniańskie występują w obszarach wysokiego ciśnienia, z kolei wirowy ruch materii w ich obszarach centralnych ma miejsce w kierunku przeciwnym niż ziemskich cyklonów tropikalnych. Wiatry wieją z prędkością 1800 km/h. Na północnym biegunie planety zaobserwowano niedawno pierścień chmur w kształcie sześcianu, czego przyczyn nie zdołano wyjaśnić. Tak jak na Jowiszu, na Saturnie także występują zorze polarne.


Ciała niebieskie

O serwisie

Nasz serwis to bogate źródło wiedzy na temat wszechświata, a przede wszystkim Układu Słonecznego w którym mieszkamy. Poruszamy tutaj informacje na temat planet Układu Słonecznego oraz innych ciał niebieskich np. gwiazd, księżyców itd. Znajdziesz tu dużo ciekawych informacji, a nie tylko książkową, nudną wiedzę. Przybliżymy Ci budowę, zasady współdziałania, istnienia oraz życia w Układzie Słonecznym w przyjazny i szybki sposób - zapraszamy do wnikliwej lektury naszego serwisu WWW.

Poruszane kwestie

Poruszamy następujące kwestie: charakterystyka ogólna planet i ciał niebieskich, ich historia oraz historia badań, wnętrze planety oraz sfery jakie ją otaczają (np. atmosfera), planeta jako symbolika oraz jej znaczenie w kulturze starożytnej, średniowiecznej oraz obecnej, a także widoczność planety z Ziemi.

Reklama